Mouvement pour le Liban

Représentant le Courant Patriotique Libre en Belgique

  • N'oubliez pas de visiter nos galeries d'images.

  • MPL Belgique

  • Rubriques

  • Actualités

  • Archives

  • Méta

Zomer in Beiroet

Posted by jeunempl sur août 7, 2009

John De Cock – De Standaard

Beyrouth - panoramaTussen nachtclubs en hoofddoeken: toeristisch hoogseizoen in Libanon — Geef het kruitvat van het Midden-Oosten een half jaar vrede en Beiroet gaat bruisen als nooit tevoren: Libanon telt deze zomer liefst twee miljoen toeristen. ‘Als je hebt meegemaakt wat wij hebben doorstaan, feest je alsof elke nacht je laatste is’.

Van onze redacteur in Libanon

De ‘Corniche’ van de Libanese hoofdstad verandert elke dag in een Place m’As tu Vu. Dure cabriolets met trendy jongeren cruisen langs de dijk aan de Middellandse Zee. Groepjes verzamelen rond de zelf meegebrachte waterpijp – ook vrouwen met hoofddoek. In Beach Club La Plage liggen gebronsde lijven rond een zwembad gevuld met licht gezouten water, cocktails aan de mond.

Even verderop staat het doorzeefde torengebouw van het vroegere Holiday Inn hotel, in de jaren zeventig een pleisterplaats van de beau monde in Beiroet, nu een herinnering aan de burgeroorlog die Libanon van 1975 tot 1990 een twijfelachtige wereldfaam bezorgde. Beiroet is een vat vol paradoxen, en niet alleen vanwege zijn gemengde bevolking van christenen, soennieten en sjiieten.

Twee miljoen toeristen worden dit jaar verwacht, een record sinds het uitbreken van de Libanese burgeroorlog in 1975. Hippe uitgaansplekken zoals de torenhoge Sky Bar of de exclusieve club Crystal zijn een maand van tevoren volgeboekt en de dollars vloeien er rijkelijk. Deze zomer weerklinken voorlopig voor één keer geen schoten in de Libanese hoofdstad, maar het vuurwerk van huwelijksfeesten. ‘Libanezen zijn dol op vuurwerk, maar zelf krijg ik er telkens weer kippenvel van’, zegt Firas (24), die in de uitgaanswijk Gemmayzeh op stap is met zijn vrienden – van allerlei religieuze strekkingen en origines.

‘Ik herinner me hoe ik als kind in de jaren tachtig voortdurend door mijn ouders naar de kelder werd meegenomen, om te schuilen’, vertelt Firas. ‘Op een dag was er een luide knal boven. Toen we terug naar ons appartement gingen, was de muur van onze living weggeblazen door een tankgranaat. Waar de buitenmuur was, was een groot gat. Als ik die knallen van het vuurwerk hoor, moet ik telkens weer daaraan denken.’

Firas is jong, goedogend en goedlachs – en een van de honderdduizenden Libanezen die deze zomer weer de weg naar Beiroet hebben gevonden. ‘Mijn middelbare school heb ik hier nog afgemaakt, maar dan ben ik in Canada gaan studeren. Daarna heb ik twee jaar in Londen gewerkt voor een internetbedrijf. Maar nu ik Beiroet deze zomer weer zie, denk ik eraan om definitief terug te keren. Er zijn weer kansen hier, zelfs meer dan in het Westen. Op de hoek van elke straat worden nu nieuwe appartementen gebouwd: Libanezen zijn veerkrachtig.’

Diaspora

Zelfs in het diepe sjiitische zuiden van het land, aan de grens met Israël, weerklinken voortdurend de geluiden van kranen en betonmolens. In het dorp Bint Jbeil, waar posters van Hezbollah-leider Hassan Nasrallah vertellen wie hier de eigenlijke macht heeft, verrijzen zomerhuizen bij de vleet. Ze worden opmerkelijk vaak bewoond door Libanezen uit de Amerikaanse diaspora – goeddeels uit hetzelfde stadje in de Amerikaanse staat Michigan, Dearborn.

‘Zoals zovelen hier ben ik in de jaren zeventig met mijn familie gevlucht voor de burgeroorlog en de Israëlische invasie, zegt Nabih (48). ‘We zijn allemaal redelijk succesvol geworden in de VS, zelf ben ik ingenieur geworden. We hebben het naar onze zin in de VS, al is het leven als moslim – hoe gematigd ook – daar sinds de aanslagen van 11 september 2001 niet altijd gemakkelijk. Maar we voelen ons er thuis. Toch trekt Libanon ons elke zomer weer aan, zeker nu het hier weer rustig is.’

‘Het weer is prachtig, de Libanese keuken is onvergelijkbaar, de natuur is prachtig, de Romeinen en kruisvaarders hebben hun monumenten achtergelaten. De geesten zijn hier open, iedereen kan zichzelf zijn. Je weet wat ze in Libanon zeggen: je kan hier ‘s ochtends in de bergen gaan skiën en ‘s middags aan het strand liggen. Geef het land een paar jaar rust, en vele emigranten zoals ik zouden ernstig overwegen om ons weer definitief hier te vestigen. Het leven is nog relaxed hier – als er tenminste niet wordt geschoten.’

Libanon, drie keer kleiner dan België, telt vier miljoen inwoners, maar een veelvoud aan Libanezen woont in het buitenland: het aantal Libanezen in de diaspora wordt vaag geschat tussen de tien en vijftien miljoen. Zij zijn de grootste groep van ‘toeristen’ in Libanon, dat in het Westen nog altijd als een risicobestemming geldt.

De vorige jaren kwamen de diaspora-Libanezen in veel kleinere aantallen naar Beiroet. In 2005 werd in hartje Beiroet oud-premier Rafik Hariri opgeblazen, een moord die het land door elkaar schudde. Onder druk van volksprotesten vertrok het Syrische leger daarop uit Libanon: de grote buur had in 1990, met instemming van de Verenigde Staten, ingegrepen in de chaos in Libanon, maar werd gaandeweg steeds meer beschuldigd van gewelddadige praktijken – zoals ook van de moord op Hariri, een beschuldiging die Damascus blijft ontkennen.

Elektriciteit

In de zomer van 2006 was er de oorlog tussen Israël en de sjiitische Hezbollah, waarbij ook Beiroet werd gebombardeerd. Vorig voorjaar greep Hezbollah in Beiroet naar de wapens, om de regering en de concurrerende milities te tonen wie de baas is. Daarbij vielen naar schatting honderd doden.

Dit jaar was het wachten op de afloop van de parlementsverkiezingen van 7 juni. Die werden niet, zoals in het Westen werd gevreesd, gewonnen door de Hezbollah en haar christelijke bondgenoten – Libanon telt wel meer onverwachte coalities – maar door een soennitisch-christelijk-Druzisch blok met Saad Hariri (39) als voorman, de zoon van de vermoorde oud-premier. Nu de verkiezingen zonder bloedvergieten zijn verlopen en de laatste vijandigheden alweer even achter de rug zijn, is Beiroet meteen weer een festijn van toeristen en – minder prettig – lange files van blitse wagens.

‘Uiteindelijk kan je nergens beter leven dan hier’, zegt ook Sami (78), een oervertegenwoordiger van de Libanese handelsgeest, die wodka staat te slurpen in de bar van het Mayflower Hotel. ‘Ik ben een soennitische moslim, maar de hele moslimwereld weet dat wij in Libanon een open geest hebben. Beiroet is een stad als geen andere. Als ik om tien uur ‘s morgens iets wil eten, betaal ik de eigenaar van een restaurant wat geld en het hele restaurant wordt voor mij alleen geopend. ‘s Nachts kan je hier gemakkelijk uit eten gaan tot 2 uur. In Parijs vind je na tien uur ‘s avonds niets meer.’

Sami heeft zijn miljoenenfortuin verdiend met de internationale grondstoffenhandel, van de Verenigde Staten tot Rusland. Maar zo lovend als hij is over het leven in Beiroet, zo kritisch is hij voor de politieke en economische situatie in Libanon.

‘Ik woon hier dolgraag, maar werken doe ik alleen in het buitenland’, zegt hij. ‘Zakendoen hangt hier vooral af van de relaties die je hebt, niet van het werk dat je presteert. Je moet altijd in je zijspiegels kijken of er geen kapers op de kust zijn. Sinds de burgeroorlog zijn er geen waarden meer, Libanon is het wilde Westen geworden. Kijk hoe de jongeren door de straten scheuren in hun dure auto’s – die ze vaak niet kunnen betalen, maar dat zal een Libanees nooit afschrikken om ermee te pronken.’

Bij Antonio (66), in het gewone leven Antoine genoemd, klinkt hetzelfde verhaal. Antonio staat werkloos in zijn kapperszaak op een hoek van de centrale wijk Hamra. ‘Vroeger, voor de burgeroorlog, kwamen de Franse en Zwitserse diplomaten hier hun haar laten knippen. Beiroet was veilig en mondain. Vandaag komen die diplomaten niet meer buiten zonder lijfwachten’, zegt hij.

‘Onze politici denken alleen aan geld, terwijl ik drie uur per dag geen elektriciteit heb – de hele stad zit, afwisselend per wijk, drie uur per dag zonder stroom. Nu eens ‘s ochtends, dan weer ‘s namiddags. Buiten is het 35 graden, maar ik kan geen airconditioning laten draaien, zelfs geen ventilator. Als iemand zijn haar wil laten föhnen, moet ik zelf blazen. Maar intussen wordt buiten geleefd alsof de wereld morgen eindigt.’

Schaakbord

Terwijl de blitse jongeren in Beiroet fuiven, neemt in de rest van het land de armoede toe – de heropleving is voorlopig vooral in Beiroet merkbaar. Maar terwijl de binnenstad kraaknet en stijlvol is heropgebouwd, heeft het land intussen een van de hoogste schuldgraden ter wereld – 160 procent van het bruto binnenlands product.

De centrale overheid is nauwelijks zichtbaar aanwezig in de straten, tenzij in de overvloedige vertegenwoordiging van regeringssoldaten die een vaag gevoel van veiligheid moeten geven – en parkeerwachters. Sinds kort staan er immers parkeerautomaten in Beiroet die worden gecontroleerd door een privéfirma, niet volgens alle Libanezen een teken van vooruitgang. En altijd weer is er de grote interne verdeeldheid: uiteindelijk zoeken christenen, sjiieten en soennieten toevlucht bij hun eigen ‘clan’, en ook binnen dezelfde religies zijn er clans die elkaar onderling bestrijden.

‘Vroeger ging de strijd tussen de christenen, die lange tijd de machtigste partij waren, en de moslims’, zegt Sahar Atrache, die in Libanon onderzoek doet voor de gezaghebbende denktank International Crisis Group. ‘Sinds het einde van de burgeroorlog, waarin de christenen het onderspit dolven, baart vooral de groeiende tweedracht tussen de soennieten en de sjiieten steeds meer zorgen. De moord op ex-premier Hariri, een soenniet, wordt Syrië aangewreven. En Syrië steunt de sjiitische Hezbollah.’

‘Op die manier komen binnen- en buitenlandse politiek in Libanon altijd samen’, zegt Atrache. ‘Iedereen die in het Midden-Oosten een signaal wil geven, kan dat doen door een pion te verschuiven in Libanon – het schaakbord van de regio. Saudi-Arabië steunt de soennieten, Syrië de sjiieten, Israël ligt aan onze zuidgrens. Het goede nieuws is dat vele partijen nu weer aan het praten zijn, voor het eerst sinds lang ook Saudi-Arabië en Syrië.’

‘Dat draagt bij tot de huidige optimistische sfeer in Libanon. Iedereen in Libanon denkt sektarisch: mensen rekenen op hun eigen “clan, om hun problemen op te lossen, ze kijken alleen naar de televisiezenders van hun eigen strekking, en zowel voor jobs als voor praktische problemen als de elektriciteitsvoorziening worden de “eigen mensen, aangesproken. Over de grenzen heen denken kan alleen als de situatie kalm is. Dat is wat nu gebeurt. Gaat het weer spannen, dan kruipt iedereen terug in het warme nest van de eigen gemeenschap.’

De impact van het ‘nabije buitenland’ op Libanon blijkt in de straten van Beiroet ook uit de grote hoeveelheid auto’s met nummerplaten uit de Golfstaten, zoals Saudi-Arabië en Koeweit. Voor hen is Libanon van oudsher een zomerse bestemming wegens het aangename klimaat – terwijl de Golf in de zomer kooktemperaturen bereikt – en ook wel wegens het Libanese gevoel van vrijheid.

‘In Libanon kun je ademen’, zegt een jonge Koeweiti die in een bar even buiten Beiroet aan een biertje drinkt, gekleed in westerse merkkledij. Zijn naam wil hij niet noemen, maar hij wil wel kwijt dat zijn echtgenote zich vooral bezighoudt met winkelen in de grote shopping malls van Beiroet. ‘Goud houdt vrouwen gelukkig’, lacht hij.

De Libanezen zelf hebben dubbele gevoelens tegenover de Golf-Arabieren. ‘We kennen elkaar al lang’, zegt Fadi (23), een student economie aan de universiteit van Beiroet. ‘Ze brengen veel geld binnen als toeristen en ze investeren ook veel in Libanon. Ergens zijn we wel jaloers op hun olierijkdom: Libanezen houden van veel geld. Maar intussen wekt het ook wrevel dat vele Golf-Arabieren naar hier komen voor telkens dezelfde twee redenen: seks en alcohol. Bij hen verboden, bij ons vrij te krijgen. Soms vraag je je af of we echt moeten dienen om hun frustraties in hun eigen land te compenseren.’

Maar deze zomer is er geen tijd voor te sombere gedachten. ‘Vroeger, in de jaren zestig en zeventig, stond Libanon bekend om zijn banken en zijn financiële sector’, zegt Fadi. ‘Toen waren we het Zwitserland van het Midden-Oosten. Vandaag zijn we het Amsterdam van het Midden-Oosten. We zijn tenminste weer iets.’

Deze reportage kwam tot stand met steun van de Koning Boudewijnstichting. De namen van enkele gesprekspartners werden op hun eigen verzoek gewijzigd.

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

 
%d blogueurs aiment cette page :